Zero Export là gì?
Zero Export là chức năng kiểm soát công suất điện mặt trời phát ngược lên lưới điện. Thường được cài đặt với giới hạn xuất điện bằng 0W. Hệ thống sử dụng dữ liệu đo lường tại điểm đấu nối, để điều chỉnh công suất inverter. Từ đó, giúp lượng điện mặt trời phát ra chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ. Thay vì dư thừa và đẩy ngược lên lưới gây lãng phí. Chức năng này thường được quan tâm khi lắp đặt điện mặt trời hòa lưới hoặc hybrid cho nhà ở, cửa hàng, văn phòng và nhà xưởng có nhu cầu tự sử dụng điện.
Ví dụ: một nhà xưởng đang tiêu thụ 50kW điện, và hệ thống điện mặt trời có khả năng phát ra 60kW. Nếu không có biện pháp kiểm soát, phần công suất chênh lệch có thể phát ngược lên lưới.
Khi bật Zero Export, inverter Deye sẽ điều chỉnh công suất phát theo mức tiêu thụ thực tế. Nếu hệ thống có pin lưu trữ và pin còn khả năng sạc, phần điện dư có thể được đưa vào pin. Khi pin đầy hoặc không thể tiếp nhận thêm năng lượng, inverter cần giảm công suất phát để duy trì giới hạn xuất điện đã cài đặt. Tuy nhiên, Zero Export không đồng nghĩa với việc ngắt kết nối điện lưới. Hệ thống vẫn có thể lấy điện từ lưới khi công suất điện mặt trời không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Vì sao hệ thống điện mặt trời cần chức năng Zero Export?
Công suất điện mặt trời thay đổi theo cường độ bức xạ, trong khi nhu cầu tiêu thụ điện của công trình cũng không cố định. Đây là nguyên nhân khiến hệ thống có thể phát sinh điện dư, vào một số thời điểm trong ngày.
Chẳng hạn, nhà xưởng hoạt động mạnh vào buổi sáng nhưng giảm công suất sản xuất vào buổi trưa. Trong khi đó, các tấm pin vẫn phát điện tốt khi trời nắng. Nếu lượng điện tạo ra lớn hơn nhu cầu sử dụng, phần điện chênh lệch có thể đi ngược về phía lưới điện. Zero Export giúp giải quyết vấn đề này, trong những hệ thống cần kiểm soát công suất phát ngược.
Tuy nhiên, chống phát ngược điện mặt trời không tự động làm tăng sản lượng điện. Khi phụ tải thấp và pin lưu trữ không thể nhận thêm điện, inverter vẫn phải giảm công suất phát. Vì vậy, hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào biểu đồ phụ tải, công suất hệ thống và khả năng lưu trữ năng lượng.

>>> Xem thêm: Inverter hòa lưới Deye
Zero Export hoạt động như thế nào?
Chức năng này thực hiện ba nhiệm vụ chính: đo lường dòng công suất, xác định mức điện dư và điều chỉnh công suất inverter.
Bước 1: Đo công suất trao đổi giữa công trình và lưới điện
CT (Current Transformer) hoặc Smart Meter được sử dụng để thu thập dữ liệu dòng điện, điện áp và công suất tại vị trí đo được thiết kế cho hệ thống. Vị trí lắp đặt rất quan trọng. Thiết bị đo xác định được dòng công suất trao đổi, giữa toàn bộ phụ tải liên quan và lưới điện. Nếu lắp sai vị trí hoặc cài đặt sai chiều CT, sẽ không xác định chính xác tình trạng điện đang được lấy từ lưới hay phát ngược lên lưới.
Bước 2: Inverter Deye xác định công suất điện mặt trời cần cung cấp
Biến tần Deye sử dụng dữ liệu từ thiết bị đo, để so sánh công suất phát với mức tiêu thụ và giới hạn xuất điện đã cài đặt. Khi phụ tải tăng, inverter có thể tăng công suất phát trong phạm vi của hệ thống. Khi phụ tải giảm, bộ điều khiển sẽ giảm công suất phát tương ứng.
Bước 3: Điều chỉnh công suất để hạn chế điện phát ngược
Tùy cấu hình hệ thống, điện dư có thể được xử lý theo các cách sau:
- Cấp cho các phụ tải đang hoạt động trong công trình.
- Sạc pin lưu trữ
- Giảm công suất phát của inverter khi phụ tải thấp và pin không thể sạc thêm.
Như vậy, Zero Export là cơ chế điều khiển công suất theo thời gian thực, không đơn thuần là một thiết lập bật hoặc tắt nguồn điện đầu ra.
>>> Xem thêm: Inverter Hybrid Deye
Zero Export trên inverter Deye có những chế độ nào?
Trên một số dòng biến tần hybrid Deye, menu vận hành có các tùy chọn như Zero Export to Load và Zero Export to CT. Hai chế độ này khác nhau chủ yếu ở phạm vi phụ tải mà inverter được phép cấp điện.
Tên menu, cách đấu nối và chức năng cụ thể có thể khác nhau giữa các dòng máy và phiên bản firmware. Người dùng nên kiểm tra đúng tài liệu hướng dẫn của model đang sử dụng.

Zero Export to Load
Ở chế độ này, inverter tập trung cấp điện cho tải dự phòng. Được đấu nối vào cổng Backup/Load, theo cấu hình của thiết bị. Công suất phát được điều chỉnh để phục vụ phạm vi tải đó và hạn chế điện đi ngược về lưới. Chế độ này phù hợp khi mục tiêu là cấp điện cho nhóm phụ tải, được kết nối trực tiếp với inverter.
Lưu ý: Không nên mặc định rằng chế độ này, sẽ kiểm soát toàn bộ phụ tải của ngôi nhà hoặc nhà xưởng. Nếu có các tải nằm ngoài phạm vi đo lường và điều khiển, việc kiểm soát tổng công suất trao đổi với lưới cần được xem xét theo sơ đồ hệ thống thực tế.
Zero Export to CT
Chế độ này cho phép inverter cấp điện cho tải dự phòng và các phụ tải khác. Nằm trong phạm vi hệ thống đo lường. Inverter sử dụng dữ liệu từ CT hoặc Smart Meter để điều chỉnh công suất phát, theo nhu cầu tiêu thụ của công trình.
Ví dụ: Một gia đình lắp biến tầnhybrid Deye, trong đó một phần phụ tải nằm trên cổng Backup và các phụ tải còn lại nằm phía lưới. Chế độ Zero Export to CT có thể giúp inverter cấp điện mặt trời cho cả hai nhóm tải, trong phạm vi điều khiển được hỗ trợ.
Đối với nhà xưởng hoặc công trình thương mại, việc lựa chọn chế độ này cần căn cứ vào vị trí đo công suất, số pha và khả năng tương thích của thiết bị.
>>> Xem thêm: Lắp điện mặt trời cho biệt thự ở Vũng Tàu
So sánh Zero Export to Load và Zero Export to CT
| Tiêu chí | Zero Export to Load | Zero Export to CT |
|---|---|---|
| Phạm vi cấp điện | Tập trung vào tải Backup/Load được đấu nối | Có thể cấp cho tải Backup và các tải khác trong phạm vi đo lường |
| Thiết bị đo | Theo cấu hình của dòng máy | Thường cần CT hoặc Smart Meter bên ngoài |
| Kiểm soát phụ tải toàn công trình | Không mặc định | Có thể thực hiện nếu thiết kế đo lường và đấu nối đáp ứng |
| Ứng dụng | Hệ thống tập trung vào tải dự phòng | Hệ thống cần cấp điện cho nhiều nhóm phụ tải |
| Lưu ý | Kiểm tra các tải nằm ngoài cổng Backup | Kiểm tra vị trí đo, chiều CT, thứ tự pha và truyền thông |
CT và Smart Meter khác nhau như thế nào trong hệ thống Zero Export?
CT và Smart Meter đều có thể tham gia vào hệ thống đo lường phục vụ chống phát ngược. Nhưng không phải là hai thiết bị hoàn toàn tương đương.
CT là gì?
CT là biến dòng, có nhiệm vụ biến đổi dòng điện sơ cấp thành tín hiệu dòng điện thứ cấp. Để thiết bị đo hoặc bộ điều khiển sử dụng. Trong các hệ thống điện mặt trời, CT có thể được dùng để xác định dòng điện trên dây dẫn tại điểm đo. Một số inverter Deye sử dụng CT ngoài để theo dõi dòng công suất trao đổi với lưới. Để CT hoạt động đúng, cần lựa chọn đúng loại, tỷ số biến dòng và chiều lắp đặt. Với hệ thống ba pha, việc ghép đúng pha giữa CT và tín hiệu điện áp cũng rất quan trọng.
Smart Meter là gì?
Smart Meter là công tơ điện tử có khả năng đo các thông số điện và truyền dữ liệu cho thiết bị khác thông qua giao thức truyền thông được hỗ trợ. Tùy model, Smart Meter có thể đo công suất, điện năng, điện áp, dòng điện và chiều trao đổi công suất. Dữ liệu thường được truyền tới inverter qua giao tiếp như RS485/Modbus khi thiết bị tương thích. Một số Smart Meter đo trực tiếp dòng điện trong giới hạn định mức; một số loại khác cần kết hợp với CT ngoài.
>>> Xem chi tiết: Meter Eastron
Inverter hòa lưới và hybrid Deye có sử dụng Zero Export được không?
Khả năng sử dụng Zero Export phụ thuộc vào dòng inverter, cấu hình và phụ kiện đo lường. Không phải mọi model đều có cách triển khai giống nhau.
Đối với inverter hòa lưới Deye, có hỗ trợ chức năng kiểm soát công suất phát ngược. Thiết bị đo lường tương thích sẽ cung cấp dữ liệu để inverter điều chỉnh công suất PV. Giải pháp này, phù hợp với công trình muốn sử dụng điện mặt trời trực tiếp. Nhưng cần hạn chế lượng điện dư đi ra lưới. Khi lựa chọn thiết bị, cần kiểm tra khả năng Zero Export của đúng model và loại công tơ hoặc CT tương thích.
Biến tần hybrid có thêm khả năng phối hợp với pin lưu trữ. Khi phụ tải không sử dụng hết lượng điện mặt trời tạo ra, phần điện dư có thể được dùng để sạc pin trước khi inverter giảm công suất phát, tùy chế độ vận hành. Khi phụ tải tăng hoặc sản lượng từ tấm pin mặt trời giảm, pin có thể hỗ trợ cấp điện cho tải nếu trạng thái sạc, giới hạn công suất và cấu hình cho phép. Tuy nhiên, pin lưu trữ không loại bỏ hoàn toàn nhu cầu cắt giảm công suất PV. Khi pin đã đầy, phụ tải thấp và không có phương án tiêu thụ điện dư, inverter vẫn cần điều chỉnh công suất để đáp ứng giới hạn Zero Export.
Những lỗi thường gặp khiến Zero Export hoạt động không chính xác
Nếu hệ thống vẫn phát ngược dù đã bật Zero Export, không nên kết luận ngay rằng inverter bị hỏng. Trước tiên cần kiểm tra thiết bị đo, cấu hình và điều kiện vận hành.
- Lắp CT sai chiều
- Lắp thiết bị đo sai vị trí
- Cài đặt sai tỷ số CT hoặc thông số công tơ.
- Lỗi truyền thông giữa Smart Meter và inverter
- Công suất phụ tải thay đổi nhanh. Các thiết bị công suất lớn như máy nén, động cơ, máy bơm hoặc dây chuyền sản xuất có thể bật và tắt đột ngột. Trong khoảng thời gian hệ thống đo lường và inverter phản hồi, có thể xuất hiện dao động công suất ngắn hạn.
- Pin lưu trữ đã đầy hoặc không thể nhận thêm điện.

Cần lưu ý gì khi thiết kế và cài đặt Zero Export?
Để hệ thống hoạt động ổn định, việc cài đặt cần được thực hiện cùng với quá trình kiểm tra sơ đồ điện và thiết bị đo lường.
- Thứ nhất, xác định giới hạn công suất phát ngược của công trình. Cần làm rõ yêu cầu đấu nối và giới hạn áp dụng cho dự án trước khi thiết kế hệ thống.
- Thứ hai, chọn đúng inverter và thiết bị đo. CT hoặc Smart Meter phải tương thích với model inverter, công suất hệ thống và phương án đấu nối.
- Thứ ba, kiểm tra sơ đồ điện. Vị trí đặt CT/công tơ, thứ tự pha, chiều đo và phạm vi phụ tải phải phù hợp với phương án thiết kế.
- Thứ tư, thiết lập mức Zero Export phù hợp. Một số tài liệu Deye đề cập đến việc đặt một mức công suất lấy điện nhỏ từ lưới ,để tạo khoảng dự phòng điều khiển. Giá trị cụ thể cần theo tài liệu của từng model và yêu cầu của công trình.
- Thứ năm, nghiệm thu trong nhiều điều kiện tải. Cần kiểm tra khi phụ tải cao, phụ tải thấp, PV phát mạnh, pin đầy …
Việc lắp đặt, đấu nối và thay đổi thông số điện nên được thực hiện bởi kỹ thuật. Cấu hình sai có thể khiến hệ thống không đạt mục tiêu kiểm soát công suất phát ngược.
Công Ty TNHH Thiết Bị Công Nghiệp DH
- Văn phòng: 120/61/39 đường số 59, P. An Hội Tây, TP. Hồ Chí Minh
- Kho hàng: 551/266 Lê Văn Khương, P. Tân Thới Hiệp, TP. Hồ Chí Minh
- Điện thoại: 0967 517 968
- Trang web: www.solardh.com.vn – www.inverterdeye.vn
- Fanpage: Điện mặt trời Solar DH
